Options ટ્રેડિંગ માટેના શ્રેષ્ઠ indicators, અને તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો
આ લેખ અંગ્રેજીમાંથી અનુવાદિત છે. મૂળ લેખ અંગ્રેજીમાં વાંચો
Options ટ્રેડિંગ માટેના શ્રેષ્ઠ indicators બે જૂથમાં વહેંચાય છે. Options માટેના ખાસ indicators, implied volatility (IV), open interest (OI) અને put-call ratio (PCR), તમને કહે છે કે options સસ્તા છે કે મોંઘા, અને ટ્રેડર્સની પોઝિશન ક્યાં છે. ભાવના indicators, RSI, moving averages, Bollinger Bands અને MACD, તમને હિલચાલની દિશા અને તાકાત કહે છે. તમારે દરેક જૂથમાંથી એક જોઈએ.
3 મિનિટમાં options માટેના શ્રેષ્ઠ indicators: IV, OI, PCR, અને પોતાને છેતર્યા વગર તેને કેવી રીતે જોડવા. हिन्दी में देखें: Options trading के best indicators, 3 मिनट में

Options ટ્રેડર્સને અલગ indicators કેમ જોઈએ
શેર ટ્રેડર ભાવ સાચી દિશામાં જાય તો કમાય છે. Options ટ્રેડર માટે ત્રણ વસ્તુ સાચી પડવી જોઈએ: દિશા, હિલચાલનું કદ, અને તેમાં લાગતો સમય. તમે દિશામાં સાચા હો છતાં ખરીદેલા option માં પૈસા ગુમાવી શકો, જો હિલચાલ બહુ નાની હોય, બહુ ધીમી હોય, અથવા ખરીદ્યા પછી volatility ઘટી જાય.
એટલે જ નીચેની યાદી એવા indicators થી શરૂ થાય છે જે ફક્ત options માર્કેટમાં જ હોય છે. પરંપરાગત ચાર્ટ indicator તમને કહી શકતો નથી કે તમે ચૂકવો છો તે premium વાજબી છે કે નહીં.
| Indicator | પ્રકાર | તે તમને શું કહે છે | શેના માટે સૌથી ઉપયોગી |
|---|---|---|---|
| Implied volatility (IV) | Options | Options કેટલા મોંઘા છે | Premium ખરીદવું કે વેચવું તે નક્કી કરવા |
| Open interest (OI) | Options | પોઝિશન્સ ક્યાં બની રહી છે | Support/resistance લેવલ, trend ની પુષ્ટિ |
| Put-call ratio (PCR) | Options | Puts સામે calls માં કુલ પોઝિશનિંગ | Sentiment, contrarian સિગ્નલ્સ |
| RSI | Momentum | Overbought / oversold | Entry નો સમય, થાક ઓળખવો |
| Moving averages (SMA/EMA) | Trend | Trend ની દિશા | Trend પ્રમાણે ટ્રેડ ફિલ્ટર કરવા |
| Bollinger Bands | Volatility | તાજેતરની volatility ની સરખામણીમાં ભાવની રેન્જ | Squeeze, mean reversion |
| MACD | Trend + momentum | Momentum માં ફેરફાર | Crossover entries |
1. Implied volatility (IV)
Implied volatility એ બજારનો અંદાજ છે કે expiry સુધી underlying કેટલું હલશે, જે option ના ભાવ પરથી ઉલટું ગણવામાં આવે છે. Strike અને spot ભાવ પછી, option ના premium માં આ સૌથી મહત્વનો એકમાત્ર આંકડો છે.
નીચેનો ચાર્ટ Black-Scholes model થી એક જ at-the-money NIFTY call નો ભાવ અલગ અલગ IV લેવલ પર ગણે છે. બીજું કંઈ બદલાતું નથી, છતાં IV 10% થી 20% થાય ત્યારે premium લગભગ બમણું થઈ જાય છે.
અલગ અલગ implied volatility પર એક ATM NIFTY call નું model premium (કાલ્પનિક inputs)
ટ્રેડર્સ IV નો ઉપયોગ કેવી રીતે કરે છે:
- ઊંચો IV: premium ભરપૂર હોય છે. વેચાણ વાળી સ્ટ્રેટેજી (short straddles, strangles, iron condors) વધુ કમાય છે, પણ બજાર મોટી હિલચાલની અપેક્ષા રાખે છે.
- નીચો IV: premium સસ્તું હોય છે. ખરીદી વાળી સ્ટ્રેટેજી (long calls, puts, long straddles) ઓછી મોંઘી પડે છે, અને IV વધે તો તેમને ફાયદો થાય છે.
- IV crush: results કે policy જાહેરાત જેવી ઘટના પછી IV ઘણી વાર ઝડપથી ઘટે છે. ખરીદનાર દિશામાં સાચો હોય છતાં premium ઘટવાથી નુકસાન કરી શકે.
આખા index માટે India VIX ઝડપી સંકેત આપે છે: NSE તેને NIFTY option ના ભાવ પરથી ગણે છે, એટલે તે મૂળભૂત રીતે NIFTY માટે બજારની implied volatility જ છે.
Tradetron પર, Iv keyword કોઈ ચોક્કસ option ની implied volatility આપે છે, ઉદાહરણ તરીકે Set 1 ની entry ના leg 1 માં ટ્રેડ થયેલો option, અને Atmiv કોઈ underlying ના at-the-money option નો IV આપે છે.
તમારી સ્ટ્રેટેજીએ ટ્રેડ કરેલા option નો IV વાંચતો Iv keyword
2. Open interest (OI)
Open interest એટલે કોઈ strike પર ખુલ્લા (હજુ બંધ કે expire ન થયેલા) option contracts ની સંખ્યા. Volume દિવસ દરમિયાનના ટ્રેડ ગણે છે; OI ખુલ્લી રહેતી પોઝિશન્સ ગણે છે.
- વધતો ભાવ + વધતો OI: નવી પોઝિશન્સ હિલચાલને ટેકો આપે છે. Trend માં લોકોની ભાગીદારી છે.
- વધતો ભાવ + ઘટતો OI: હિલચાલ પોઝિશન્સ બંધ થવાથી આવે છે, ઘણી વાર short covering. તે ઝાંખી પડી શકે.
- સૌથી વધુ OI વાળા strikes લેવલ તરીકે જોવાય છે. સૌથી મોટા OI વાળો call strike ઘણી વાર resistance તરીકે, અને સૌથી મોટા OI વાળો put strike support તરીકે વંચાય છે, કારણ કે ત્યાંના option writers તે લેવલનો બચાવ કરે છે.
Tradetron પર, Max OI Strike કોઈ index, expiry અને option type (CE કે PE) માટે સૌથી વધુ open interest વાળો strike આપે છે. Max OI Instrument તે option contract પોતે આપે છે, અને Total OI કોઈ index ના calls કે puts નો કુલ open interest આપે છે. આ index options (NIFTY, BANKNIFTY, FINNIFTY, MIDCPNIFTY અને SENSEX) પર કામ કરે છે.
Max OI Strike: સૌથી વધુ open interest વાળો NIFTY call strike
3. Put-call ratio (PCR)
PCR કોઈ index અને expiry માટે બધા puts ના open interest ને બધા calls ના open interest વડે ભાગે છે.
- PCR = Put OI ÷ Call OI
- 1 થી ઉપર calls કરતાં વધુ puts ખુલ્લા
- 1 થી નીચે puts કરતાં વધુ calls ખુલ્લા
PCR બે ઉલટી રીતે વંચાય છે, અને એટલે જ તેને ક્યારેય એકલો ન વાપરવો જોઈએ. ઘણા ટ્રેડર્સ ઊંચા PCR ને bullish ગણે છે, કારણ કે ભારે put writing બતાવે છે કે વેચનાર બજાર ટકી રહેશે એવું માને છે. બીજા લોકો અતિશય values ને contrarian સિગ્નલ તરીકે વાંચે છે: જ્યારે બધા એક જ બાજુ પોઝિશન લઈને બેઠા હોય, ત્યારે હિલચાલ મોટા ભાગે પૂરી થઈ ગઈ હોય. મહત્વનું એ છે કે PCR માં કેટલો ફેરફાર થયો, અને તે index ની સામાન્ય રેન્જની સરખામણીમાં કેટલો અતિશય છે.
Tradetron પર PCR keyword કોઈ index અને expiry માટે OI આધારિત put-call ratio આપે છે. નીચેની condition ત્યારે જ entry લે છે જ્યારે NIFTY નો current-week PCR 1.2 કે તેથી વધુ હોય.
NIFTY ના current-week options પર PCR ફિલ્ટર
4. Relative Strength Index (RSI)
RSI તાજેતરના ભાવ ફેરફારની ઝડપ 0 થી 100 ના સ્કેલ પર માપે છે, સામાન્ય રીતે 14 periods પર.
- 70 થી ઉપર: હિલચાલ ઉપરની તરફ ખેંચાયેલી છે (overbought).
- 30 થી નીચે: નીચેની તરફ ખેંચાયેલી છે (oversold).
- 50 ને ક્રોસ કરવું: એક સાદું momentum ફિલ્ટર. 50 થી ઉપર calls કે put-selling ને અનુકૂળ, 50 થી નીચે puts કે call-selling ને અનુકૂળ.
જાળ એ છે કે 70 ને આપોઆપ વેચાણનો સિગ્નલ માની લેવો. મજબૂત trend માં RSI દિવસો સુધી 70 થી ઉપર રહી શકે. RSI એકલા trigger તરીકે કરતાં ફિલ્ટર તરીકે વધુ સારું કામ કરે છે ("calls ત્યારે જ વેચો જ્યારે RSI 70 થી ઉપર હોય અને ભાવ તેના 20-day average થી નીચે હોય").
વીડિયો: Tradetron પર RSI આધારિત momentum સ્ટ્રેટેજી બનાવવી.
5. Moving averages (SMA અને EMA)
Moving average ભાવને સરળ બનાવીને trend બતાવે છે. Simple moving average (SMA) દરેક bar ને સરખું વજન આપે છે; exponential moving average (EMA) તાજેતરના bars ને વધુ વજન આપે છે, એટલે તે ઝડપથી વળે છે.
- 200-day average: લાંબા ગાળાની trend line. NIFTY તેની ઉપર હોય તો સામાન્ય રીતે bull phase, નીચે હોય તો bear phase ગણાય છે.
- 50-day average: મધ્યમ ગાળાનો trend.
- 9 કે 20-period EMA: ટૂંકા ગાળાની અને intraday દિશા.
- Crossovers: ઝડપી average નું ધીમા average ની ઉપર ક્રોસ કરવું (ઉદાહરણ તરીકે 9 EMA નું 21 EMA ની ઉપર) એક સામાન્ય entry trigger છે.
Options માટે moving averages trend ફિલ્ટર તરીકે સૌથી ઉપયોગી છે: ભાવ average ની ઉપર હોય ત્યારે જ puts વેચો કે calls ખરીદો, અને નીચે હોય ત્યારે ઉલટું.
NIFTY તેના 200-day EMA ની ઉપર: એક સાદું trend ફિલ્ટર
વીડિયો: Tradetron પર moving-average (SMA) crossover સ્ટ્રેટેજી બનાવવી. EMA માટે પણ સ્ટેપ એ જ છે: SMA ની જગ્યાએ EMA પસંદ કરો.
6. Bollinger Bands
Bollinger Bands 20-period SMA ની ઉપર અને નીચે બે standard deviation નો બેન્ડ દોરે છે. પહોળાઈ volatility પર આધાર રાખતી હોવાથી, ઝડપી બજારમાં બેન્ડ પહોળા થાય છે અને શાંત બજારમાં સાંકડા.
- Squeeze: જ્યારે બેન્ડ ઝડપથી સાંકડા થાય, ત્યારે volatility ઓછી હોય છે અને ઘણી વાર પછી મોટી હિલચાલ આવે છે. Option ખરીદનારા squeeze પર નજર રાખે છે કારણ કે વિસ્તરણ પહેલાં premium સસ્તું હોય છે.
- Band ને અડવું: sideways બજારમાં, upper band ની બહાર બંધ થયેલો ભાવ ઘણી વાર મધ્ય તરફ પાછો આવે છે. Trending બજારમાં, ભાવ લાંબા સમય સુધી "band પર ચાલી" શકે.
Tradetron માં Upper Bolinger, Lower Bolinger અને Bolinger Band width keywords છે, એટલે તમે band ને અડવાનું કે squeeze સીધું ચકાસી શકો. વધુ માટે જુઓ અમારી Bollinger Bands સ્ટ્રેટેજી ગાઇડ.
15-minute candles પર ભાવ upper Bollinger Band પર કે તેની ઉપર
7. MACD
MACD એ 12- અને 26-period EMAs વચ્ચેનો તફાવત છે. તે તફાવતનો 9-period EMA એ signal line છે.
- Bullish crossover: MACD signal line ની ઉપર ક્રોસ કરે.
- Bearish crossover: MACD signal line ની નીચે ક્રોસ કરે.
- Histogram: બંને વચ્ચેનું અંતર. સંકોચાતું histogram crossover થાય તે પહેલાં જ ચેતવે છે કે momentum ઝાંખું પડી રહ્યું છે.
કોઈ નિયમમાં crossover પકડવા માટે, છેલ્લા bar ને તેની પહેલાંના bar સાથે સરખાવો: છેલ્લી પૂરી થયેલી candle પર MACD signal ની ઉપર, અને તેની પહેલાંની candle પર નીચે. નીચેની condition NIFTY ના 15-minute ચાર્ટ પર બરાબર આ જ કરે છે.
બે conditions તરીકે લખેલો MACD bullish crossover
Options ટ્રેડિંગ માટે કયો ચાર્ટ પ્રકાર શ્રેષ્ઠ છે?
ચાર્ટ કરતાં indicator વધુ મહત્વનો છે, પણ ચાર્ટ બદલે તો તમને દેખાતું બદલાય છે.
| ચાર્ટ | તે શું બતાવે છે | શેના માટે સારો |
|---|---|---|
| Candlestick | દરેક period નો open, high, low અને close | મોટા ભાગના options ટ્રેડર્સ; hammer, doji, engulfing જેવી patterns |
| Heikin Ashi | ઘોંઘાટ ઘટાડતી averaged candles | Trend માં ટકી રહેવા, ઓછા ખોટા reversals |
| Renko | સમયને અવગણતી નિશ્ચિત કદની ઈંટો (bricks) | સ્પષ્ટ trend અને breakout સિગ્નલ્સ |
Intraday options માટે candlesticks ડિફોલ્ટ છે કારણ કે તે ભાવની આખી રેન્જ બતાવે છે. Heikin Ashi અને Renko ઘોંઘાટ ફિલ્ટર કરે છે, પણ તેમના ભાવ ગણતરીથી આવે છે, ખરેખર ટ્રેડ થયેલા ભાવ નથી, એટલે ઓર્ડર મૂકતા પહેલાં હંમેશા સાચો LTP ચકાસો. Renko charts વિશે વધુ વાંચો.
પોતાને છેતર્યા વગર indicators કેવી રીતે જોડવા
- ટ્રેડના પ્રકારથી શરૂ કરો. Premium ખરીદવું છે કે વેચવું? પહેલાં IV ચકાસો. જો IV તેની રેન્જની ટોચ પાસે હોય, તો વેચાણ તરફ ઝુકો; તળિયા પાસે હોય તો ખરીદી તરફ.
- એક trend ફિલ્ટર ઉમેરો. Moving average કે MACD નક્કી કરે કે તમે calls ટ્રેડ કરશો કે puts, અથવા કઈ બાજુ વેચશો.
- સમય કે પોઝિશનિંગનો એક check ઉમેરો. ખેંચાયેલી હિલચાલ માટે RSI, અથવા તમે જે લેવલની આસપાસ ટ્રેડ કરો છો તેની પુષ્ટિ માટે OI/PCR.
- Entry પહેલાં exits લખો. Premium પર stop, target, અને સમય આધારિત exit. Indicators તમને entry માં મદદ કરે છે; તમારા હાથમાં શું રહેશે તે exits નક્કી કરે છે.
- આ જોડાણને જૂના ડેટા પર ટેસ્ટ કરો. દરેક વધારાનો ફિલ્ટર ટ્રેડની સંખ્યા ઘટાડે છે. ચકાસો કે નિયમ હજુ પણ એટલી વાર ટ્રેડ કરે છે કે તેને ચલાવવો યોગ્ય ગણાય.
સંબંધિત વાંચન: option premium કેવી રીતે ગણાય છે, intraday ટ્રેડિંગ માટેના શ્રેષ્ઠ indicators, અને short straddle, એક એવી સ્ટ્રેટેજી જેની સફળતા કે નિષ્ફળતા implied volatility પર જ ટકેલી છે.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
Options ટ્રેડિંગ માટે શ્રેષ્ઠ indicator કયો છે?
કોઈ એક શ્રેષ્ઠ indicator નથી. Options માટેના ખાસ indicators માં implied volatility સૌથી મહત્વનો છે કારણ કે તે કહે છે કે premium મોંઘું છે કે સસ્તું. દિશા નક્કી કરવા તેની સાથે moving average કે MACD જેવો એક trend indicator જોડો.
Option buying માટે કયો indicator શ્રેષ્ઠ છે?
ખરીદનારને જલ્દી મજબૂત હિલચાલ જોઈએ, એટલે તેઓ નીચો IV (સસ્તું premium), Bollinger Band squeeze (volatility વધવાની તૈયારીમાં) અને moving-average crossover જેવો સ્પષ્ટ trend સિગ્નલ શોધે છે. ખરીદ્યા પછી IV વધે તો તે તમારા ફાયદામાં કામ કરે છે.
Option selling માટે કયો indicator શ્રેષ્ઠ છે?
વેચનારને ભરપૂર premium અને રેન્જમાં રહેતું બજાર જોઈએ. પોતાના ઇતિહાસની સરખામણીમાં ઊંચો IV, sideways trend, અને સૌથી વધુ OI વાળા લેવલથી આગળના strikes, option વેચનારાઓના સામાન્ય ફિલ્ટર છે.
શું RSI options ટ્રેડિંગ માટે સારો છે?
હા, ફિલ્ટર તરીકે. 70 થી ઉપર કે 30 થી નીચેનો RSI ખેંચાયેલી હિલચાલ બતાવે છે, પણ મજબૂત trends માં RSI લાંબા સમય સુધી overbought કે oversold રહી શકે. તેને એકલા સિગ્નલ તરીકે નહીં, પણ trend ફિલ્ટર સાથે વાપરો.
Put-call ratio કેવી રીતે વાંચવો?
PCR એટલે put open interest ભાગ્યા call open interest. 1 થી ઉપર એટલે calls કરતાં વધુ puts ખુલ્લા છે. ટ્રેડર્સ તેને put-writer ના ટેકાના સંકેત તરીકે પણ અને અતિશય સ્તરે contrarian સિગ્નલ તરીકે પણ વાંચે છે, એટલે તેને તેની સામાન્ય રેન્જ સાથે સરખાવો અને બીજા સિગ્નલની પુષ્ટિ માટે વાપરો.
Options indicators માટે કયો time frame શ્રેષ્ઠ છે?
તમે પોઝિશન કેટલો સમય રાખો છો તેના પર આધાર રાખે છે. Intraday option ટ્રેડર્સ ઘણી વાર 5- કે 15-minute candles વાપરે છે, swing ટ્રેડર્સ daily ચાર્ટ વાપરે છે, અને IV સામાન્ય રીતે અઠવાડિયાં કે મહિનાઓ પર સરખાવાય છે. Entries અને exits માટે એક જ time frame વાપરો.