ఇండియాలో Options ట్రేడింగ్: బిగినర్స్ కోసం ప్రాక్టికల్ గైడ్ (2026)
ఈ వ్యాసం ఇంగ్లీష్ నుండి అనువదించబడింది. అసలు వ్యాసాన్ని ఇంగ్లీష్‌లో చదవండి
ఇండియాలో options ట్రేడింగ్ అంటే NSE లేదా BSE లో కాంట్రాక్టులు కొనడం లేదా అమ్మడం. ఈ కాంట్రాక్టులు ఒక index లేదా stockను ఒక ఫిక్స్‌డ్ strike ధరకు expiry వరకు కొనే హక్కు (call) లేదా అమ్మే హక్కు (put) ఇస్తాయి. కొనేవాళ్లు premium కడతారు, వాళ్లు పోగొట్టుకోగలిగేది ఆ premium మాత్రమే. అమ్మేవాళ్లు premium తీసుకుంటారు, వాళ్లు margin పెట్టాలి. NIFTY options 65 lotలలో ట్రేడ్ అవుతాయి, ప్రతి వారం మంగళవారం expire అవుతాయి.
Options ట్రేడింగ్ అంటే ఏమిటి?
Option అనేది ఒక underlying assetకు (NIFTY 50 లేదా SENSEX లాంటి index, లేదా ఒక stock) లింక్ అయిన కాంట్రాక్ట్. ఇది కొనేవాళ్లకు underlyingను strike ధరకు expiry రోజున లేదా అంతకు ముందు కొనే లేదా అమ్మే హక్కు ఇస్తుంది, కానీ తప్పనిసరి బాధ్యత కాదు. అమ్మేవాళ్లు (writer) premium తీసుకుని, ఆ బాధ్యతను తీసుకుంటారు.
మీరు option కొన్నప్పుడు shares లేదా index మీ సొంతం కావు. మీ దగ్గర ఉండేది ఒక కాంట్రాక్ట్ మాత్రమే. దాని విలువ underlying ధర, మిగిలిన సమయం, మార్కెట్ ఎంత volatile గా ఉంటుందని అంచనా వేస్తోంది అనే వాటిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
ట్రేడర్లు shares బదులు options ఎందుకు వాడతారు
- ఒక్కో ట్రేడ్‌కు తక్కువ capital. ఒక NIFTY call lotకు premium కొన్ని వేల రూపాయలే ఉండొచ్చు. Index exposure పూర్తి విలువతో పోలిస్తే ఇది చాలా తక్కువ.
- కొనేవాళ్లకు రిస్క్ ముందే తెలుసు. కొన్న option మీద మీరు పోగొట్టుకోగలిగే గరిష్టం premium మాత్రమే.
- Hedging. Put అనేది shares లేదా portfolio మీద insurance లాగా పనిచేస్తుంది. చూడండి NIFTY hedging strategies.
- ఏ మార్కెట్ అభిప్రాయానికైనా strategies. పెరుగుతున్నా, పడుతున్నా, ఫ్లాట్‌గా ఉన్నా, volatile గా ఉన్నా: ప్రతి దానికీ ఒక స్ట్రక్చర్ ఉంటుంది.
ఆ leverage కు మరో వైపు కూడా ఉంది: మీకు వ్యతిరేకంగా ఒక చిన్న కదలిక వచ్చినా కొన్న option పూర్తిగా సున్నా అవ్వొచ్చు.
మొదలుపెట్టే ముందు: మీకు కావాల్సిన అకౌంట్
SEBI-registered broker దగ్గర demat, trading అకౌంట్ ఉండాలి, F&O segment యాక్టివేట్ అయి ఉండాలి. అకౌంట్ ఓపెనింగ్ చాలా వరకు ఆన్‌లైన్‌లోనే (PAN, Aadhaar, బ్యాంక్ అకౌంట్, నేరుగా లేదా వీడియో వెరిఫికేషన్). F&O వేరే segment: దాన్ని ఎనేబుల్ చేసే ముందు brokers సాధారణంగా income proof, risk disclosure అడుగుతారు.
Option chain ఎలా చదవాలి
Option chain ఒక expiry కి సంబంధించిన అన్ని strikes ను చూపిస్తుంది: ఒక వైపు calls, మరో వైపు puts, మధ్యలో strikes.
| కాలమ్ | ఇది ఏం చెబుతుంది |
|---|---|
| Strike ధర | కాంట్రాక్ట్ లింక్ అయిన ధర స్థాయి |
| LTP | చివరిగా ట్రేడ్ అయిన ధర: ప్రస్తుత premium |
| OI (open interest) | ఆ strike దగ్గర ప్రస్తుతం ఓపెన్‌గా ఉన్న కాంట్రాక్టులు |
| OI లో మార్పు | ఈరోజు పొజిషన్లు కొత్తగా యాడ్ అవుతున్నాయా లేక క్లోజ్ అవుతున్నాయా |
| Volume | ఈరోజు ఆ strike ఎంత యాక్టివ్‌గా ట్రేడ్ అవుతోంది |
| IV | Implied volatility: మార్కెట్ ఎంత కదలికను ధరలో లెక్కేస్తోంది |
| Bid / Ask | బెస్ట్ కొనుగోలు, అమ్మకం ధరలు; వాటి మధ్య తేడా ఒక trading ఖర్చు |
ట్రేడ్ చేసే ముందు దీన్ని ఎలా వాడాలి:
- ATM strike కనుక్కోండి: ప్రస్తుత ధరకు అత్యంత దగ్గరగా ఉన్నది.
- దాని ఆధారంగా మీ strike ఎంచుకోండి. Out-of-the-money options చౌకగా ఉంటాయి కానీ పెద్ద కదలిక కావాలి; in-the-money options ఖరీదుగా ఉంటాయి కానీ underlying లాగానే ఎక్కువగా కదులుతాయి.
- Liquidity చెక్ చేయండి. మంచి volume, OI ఉంటే bid-ask spread తక్కువగా ఉంటుంది. Liquidity లేని strikes లో లోపలికి వెళ్లేటప్పుడు ఒకసారి, బయటకు వచ్చేటప్పుడు మరోసారి నష్టపోతారు.
- IV చెక్ చేయండి. IV ఎక్కువగా ఉంటే options కొనడానికి ఖరీదు, అమ్మడానికి లాభదాయకం. చూడండి options ట్రేడింగ్‌కు బెస్ట్ indicators.
Calls, puts: లెక్కలతో ఉదాహరణలు
| Call (CE) | Put (PE) | |
|---|---|---|
| ఎప్పుడు కొనాలి | ధర పెరుగుతుందని అనుకున్నప్పుడు | ధర పడుతుందని అనుకున్నప్పుడు |
| కొనేవాళ్ల గరిష్ట నష్టం | కట్టిన premium | కట్టిన premium |
| Expiry దగ్గర breakeven | Strike + premium | Strike − premium |
Premium vs margin
Option కొనడం: మీరు premium మాత్రమే కడతారు. ఇంకే margin అవసరం లేదు. మీ గరిష్ట నష్టం ముందే తెలుసు.
Option అమ్మడం: ఎక్స్ఛేంజ్ margin అడుగుతుంది. ఇది SPAN తో పాటు exposure margin తో లెక్కిస్తారు, ఎందుకంటే అమ్మేవాళ్ల నష్టం తీసుకున్న premium కంటే చాలా ఎక్కువ ఉండొచ్చు. Naked index option కు ఇది సాధారణంగా ఒక్కో lot కు లక్షల రూపాయల్లో ఉంటుంది, volatility తో మారుతుంది. Hedged పొజిషన్లకు (spreads) తక్కువ కావాలి. Sell order కన్ఫర్మ్ చేసే ముందు మీ broker ఖచ్చితమైన margin చూపిస్తారు: ప్రతిసారీ చెక్ చేయండి.
అందుకే చాలా మంది బిగినర్స్ options కొనడంతో లేదా hedged spreads తో మొదలుపెడతారు. Options రాసే ముందు option selling గైడ్ చదవండి.
2026 లో lot sizes, expiry రోజులు
- 65 NIFTY lot size (ఇంతకు ముందు 75)
- 30 BANK NIFTY lot size (ఇంతకు ముందు 35)
- మంగళవారం NIFTY weekly, NSE monthly expiry రోజు
January 2026 కాంట్రాక్ట్ సిరీస్ నుంచి NSE index lot sizes ను మార్చింది. 75 లేదా 35 తో గుణించే ఏ calculator, spreadsheet, పాత ఆర్టికల్ అయినా తప్పు నంబర్లు ఇస్తుంది. Lot sizes ను ఎప్పటికప్పుడు రివ్యూ చేస్తారు, కాబట్టి ట్రేడ్ సైజ్ నిర్ణయించే ముందు NSE లో ప్రస్తుత నంబర్ కన్ఫర్మ్ చేసుకోండి. మీరు ఆటోమేటెడ్ strategies నడుపుతుంటే, మా lot-size చెక్‌లిస్ట్ చూడండి.
November 2024 నుంచి ప్రతి ఎక్స్ఛేంజ్ ఒక్క weekly index expiry మాత్రమే ఇస్తోంది: NSE లో NIFTY 50, BSE లో SENSEX. BANK NIFTY, FINNIFTY, MIDCPNIFTY కి ఇప్పుడు monthly expiries మాత్రమే ఉన్నాయి. NSE expiries మంగళవారం; BSE వి గురువారం.
| Weekly options | Monthly options | |
|---|---|---|
| ఎక్కడ దొరుకుతాయి | NIFTY (NSE), SENSEX (BSE) | అన్ని index, stock options |
| Premium ఊగిసలాట | తీవ్రంగా, వేగంగా | మెల్లగా |
| Time decay | వేగంగా, ముఖ్యంగా చివరి రెండు రోజుల్లో | క్రమంగా |
| ఎవరికి సరిపోతాయి | రోజంతా పొజిషన్లు చూసుకునే ట్రేడర్లకు | కొన్ని సెషన్ల పాటు ఉంచే positional ట్రేడ్లకు |
Theta decay: బిగినర్స్ పట్టించుకోని ఖర్చు
Theta అంటే option time value లో రోజువారీ తగ్గుదల. Underlying కదలకపోయినా ఇది జరుగుతుంది, expiry దగ్గరపడే కొద్దీ వేగం పెరుగుతుంది.
మార్కెట్ ఫ్లాట్‌గా ఉన్నా, అదే call చివరి వారంలో తన విలువలో ఎక్కువ భాగం కోల్పోతుంది (మోడల్ ధరలు)
అందుకే option కొన్నవాళ్లకు "చూద్దాం, వెయిట్ చేద్దాం" అనేది బలహీనమైన ప్లాన్. వెయిట్ చేసే ప్రతి రోజూ డబ్బు ఖర్చవుతుంది. మిగతా Greeks కూడా ముఖ్యమే:
- Delta: Underlying ₹1 కదిలితే premium ఎంత కదులుతుంది. ATM option కు ఇది 0.5 దగ్గర ఉంటుంది.
- Gamma: Delta ఎంత వేగంగా మారుతుంది. Expiry దగ్గర ఎక్కువగా ఉంటుంది, అందుకే premiums ఒక్కసారిగా ఎగరొచ్చు.
- Vega: Implied volatility కి సున్నితత్వం. ఏదైనా ఈవెంట్ చుట్టూ IV ఎగిరినప్పుడు, ధర పెద్దగా మారకపోయినా vega premium ను కదిలిస్తుంది.
ఈ అంశాల నుంచి premium ఎలా తయారవుతుందో తెలుసుకోవడానికి, చూడండి option premium ఎలా లెక్కించాలి.
ఒక పూర్తి NIFTY ట్రేడ్, మొదటి నుంచి చివరి వరకు
NIFTY 25,150 దగ్గర ఉంది. మీరు 25,200 call ను ₹85 కు కొంటారు (ఉదాహరణ premium). ఒక lot ఖర్చు ₹85 × 65 = ₹5,525.
కొన్న call: నష్టాలు premium దగ్గరే ఆగిపోతాయి; strike + premium పైన లాభం మొదలవుతుంది
- ట్రేడ్ పనిచేస్తే: premium ₹130 కి పెరుగుతుంది. లాభం = (130 − 85) × 65 = ₹2,925, మీరు పెట్టిన డబ్బులో సుమారు 53%.
- ట్రేడ్ ఫెయిల్ అయితే: premium ₹45 కి పడిపోతుంది, మీరు exit అవుతారు. నష్టం = (85 − 45) × 65 = ₹2,600, సుమారు 47%.
మీరు కట్టిన premium తో పోలిస్తే లాభాలు, నష్టాలు రెండూ పెద్దవే. అందుకే ఇక్కడ shares కంటే position size, stop చాలా ముఖ్యం.
₹10,000 తో నిజంగా ఏం చేయొచ్చు?
ఒక అదృష్టమైన ట్రేడ్‌తో ₹10,000 ఒక లక్ష అవుతుందా? లెక్కల ప్రకారం, అప్పుడప్పుడు. ఒక ప్లాన్‌గా, కాదు. తక్కువ capital తో, నిజమైన లక్ష్యం శుభ్రంగా ట్రేడ్ చేయడం నేర్చుకోవడం: రాసిపెట్టిన ప్లాన్‌తో entry, ముందే నిర్ణయించిన stop దగ్గర exit, నష్టంలో ఉన్న option లో ఎప్పుడూ average చేయకూడదు. ముందుగా మీ rules ను historical data మీద, simulated mode లో టెస్ట్ చేయండి, అప్పుడు మొదట్లో చేసే తప్పులకు ఖర్చు ఉండదు.
కనిపించని ఖర్చులు: spreads, ఛార్జీలు, expiry settlement
- Bid-ask spread. కొనేవాళ్లు ₹50 bid చేసి, అమ్మేవాళ్లు ₹55 ask చేస్తే, మార్కెట్ కదలకముందే ఆ గ్యాప్ దాటడానికి ఒక్కో యూనిట్‌కు ₹5 ఖర్చు (NIFTY lot కు ₹325). Liquid strikes లోనే ఉండండి.
- ఛార్జీలు. Brokerage, STT, ఎక్స్ఛేంజ్ ఫీజులు, GST, stamp duty ప్రతి ట్రేడ్‌కు వర్తిస్తాయి. చిన్న premiums, తరచుగా చేసే ట్రేడ్లలో ఇవి కలిసి పెద్ద మొత్తం అవుతాయి.
- Expiry settlement. Index options cash-settled. Stock options physically settled, కాబట్టి expiry వరకు ఉంచిన in-the-money stock option అంటే shares డెలివరీ ఇవ్వడం లేదా తీసుకోవడం జరగొచ్చు, దానికి కావాల్సిన margin తో సహా. Settle చేయాలని అనుకోని పొజిషన్లను expiry రోజు క్లోజ్ కంటే ముందే క్లోజ్ చేయండి లేదా roll చేయండి, exercise అయిన కాంట్రాక్టులకు STT ఎలా వర్తిస్తుందో చెక్ చేయండి.
చాలా మంది బిగినర్స్ ఎందుకు డబ్బు పోగొట్టుకుంటారు
FY25 లో equity derivatives లో వ్యక్తిగత ట్రేడర్లపై SEBI చేసిన స్టడీ ప్రకారం సుమారు 10 మందిలో 9 మంది డబ్బు పోగొట్టుకున్నారు, మొత్తం నికర నష్టాలు సుమారు ₹1.06 లక్ష కోట్లు.
తప్పించుకోవాల్సిన సాధారణ తప్పులు:
- Stop-loss లేకుండా entry
- నష్టంలో ఉన్న option లో average down చేయడం
- నష్టం రికవర్ చేయడానికి అతిగా ట్రేడ్ చేయడం
- Expiry రోజున చాలా దూరంలోని OTM options కొనడం
- Liquidity, IV, theta ను పట్టించుకోకపోవడం
బిగినర్స్ కోసం నాలుగు options strategies
| Strategy | ఎప్పుడు వాడాలి | గరిష్ట నష్టం | ప్రధాన రిస్క్ |
|---|---|---|---|
| Calls కొనడం | పెరుగుదల ఆశిస్తున్నప్పుడు | కట్టిన premium | ప్రతి రోజూ theta decay |
| Puts కొనడం | పతనం ఆశిస్తున్నప్పుడు | కట్టిన premium | IV తగ్గితే premium కుంచించుకుపోవచ్చు |
| Covered calls | మీ దగ్గర shares ఉండి, పెద్ద కదలిక ఆశించనప్పుడు | Shares లో నష్టం, premium తో కొంత కుషన్ | పెరుగుదల strike దగ్గర ఆగిపోతుంది |
| Long straddle లేదా strangle | పెద్ద కదలిక ఆశిస్తున్నప్పుడు, దిశ తెలియనప్పుడు | రెండు premiums | ఏమీ జరగకపోతే రెండు legs decay అవుతాయి |
ఇంకా: Tradetron లో బిగినర్స్ కోసం options ట్రేడింగ్, long straddle, strangle, iron condor.
Risk management: అసలు ముఖ్యమైన స్కిల్
మాన్యువల్ vs ఆటోమేటెడ్ options ట్రేడింగ్
| మాన్యువల్ | ఆటోమేటెడ్ | |
|---|---|---|
| Execution | మీరు ఎంత వేగంగా స్పందిస్తారో దానిపై ఆధారపడుతుంది | Rules నెరవేరిన వెంటనే |
| భావోద్వేగం | ఒత్తిడిలో ఎక్కువ | Rules తడబడవు |
| మానిటరింగ్ | నిరంతరం స్క్రీన్ ముందు | Rules మార్కెట్‌ను గమనిస్తాయి |
| నిలకడ | రోజు రోజుకూ మారుతుంది | ప్రతిసారీ అవే rules |
చాలా మంది సెషన్ అంతా స్క్రీన్ చూస్తూ ఉండలేరు. మిస్ అయిన entries, ఆలస్యమైన exits, భయంతో తీసుకునే నిర్ణయాలు: వీటిని ఆటోమేషన్ తొలగిస్తుంది. నష్టపోయే strategy ను ఇది సరిచేయదు: మాన్యువల్‌గా డబ్బు పోగొట్టే rules, ఆటోమేటిక్‌గా కూడా డబ్బు పోగొడతాయి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఇండియాలో options ట్రేడింగ్ ఎలా మొదలుపెట్టాలి?
SEBI-registered broker దగ్గర demat, trading అకౌంట్ ఓపెన్ చేయండి, F&O segment యాక్టివేట్ చేయండి, option chain చదవడం నేర్చుకోండి, రిస్క్ ముందే తెలిసిన చిన్న ట్రేడ్లతో మొదలుపెట్టండి, ఉదాహరణకు ముందే stop పెట్టి ఒక్క lot కొనడం. ముందుగా మీ rules ను historical data మీద లేదా simulated mode లో టెస్ట్ చేయండి.
ఇండియాలో options ట్రేడ్ చేయడానికి కనీసం ఎంత డబ్బు కావాలి?
Option కొనడానికి premium × lot size కావాలి: ₹80 ఉన్న NIFTY option కు 65 ఉన్న ఒక lot ఖర్చు ₹5,200. Options అమ్మడానికి margin కావాలి, అది చాలా ఎక్కువ. అసలు ముఖ్యమైన నంబర్: ఒక్క ట్రేడ్‌లో మీరు ఎంత పోగొట్టుకోగలరు.
NIFTY, BANK NIFTY options lot size ఎంత?
January 2026 సిరీస్ నుంచి NIFTY lot size 65, BANK NIFTY ది 30, ఇంతకు ముందు 75, 35 ఉండేవి. NSE lot sizes ను ఎప్పటికప్పుడు రివ్యూ చేస్తుంది, కాబట్టి ట్రేడ్ చేసే ముందు ప్రస్తుత నంబర్ చెక్ చేయండి.
NIFTY options ఏ రోజు expire అవుతాయి?
NIFTY weekly, monthly options మంగళవారం expire అవుతాయి. BANK NIFTY, FINNIFTY, MIDCPNIFTY కి monthly expiries మాత్రమే ఉన్నాయి. BSE లో SENSEX weekly options గురువారం expire అవుతాయి.
Premium, margin మధ్య తేడా ఏమిటి?
Premium అంటే option ధర: కొనేవాళ్లు దాన్ని కడతారు, అదే వాళ్ల గరిష్ట నష్టం. Margin అంటే అమ్మేవాళ్లు broker దగ్గర ఉంచాల్సిన డిపాజిట్, ఎందుకంటే అమ్మేవాళ్ల సంభావ్య నష్టం premium దగ్గర ఆగదు.
ఇండియాలో options ట్రేడింగ్ సమయాలు ఏమిటి?
NSE, BSE లో equity, index options ట్రేడింగ్ రోజుల్లో ఉదయం 9:15 నుంచి మధ్యాహ్నం 3:30 వరకు ట్రేడ్ అవుతాయి, cash market కు pre-open సెషన్ తర్వాత.
ఇండియాలో options లాభాలపై tax ఎలా ఉంటుంది?
చాలా మంది యాక్టివ్ ట్రేడర్లకు F&O లాభాలను capital gains గా కాకుండా business income గా చూస్తారు. మీకు ఖచ్చితంగా ఎలా వర్తిస్తుందనేది మీ మొత్తం trading activity, turnover మీద ఆధారపడి ఉంటుంది, కాబట్టి ఒక chartered accountant తో కన్ఫర్మ్ చేసుకోండి.
