શેરમાં 7% નો નિયમ શું છે?
આ લેખ અંગ્રેજીમાંથી અનુવાદિત છે. મૂળ લેખ અંગ્રેજીમાં વાંચો
શેરમાં 7% નો નિયમ કહે છે: તમે જે ભાવે શેર ખરીદ્યો હોય તેનાથી 7–8% નીચે ભાવ જાય તો તે શેર વેચી દો, કોઈ અપવાદ વગર. આ નિયમ Investor's Business Daily ના સ્થાપક William O'Neil એ લોકપ્રિય બનાવ્યો. તેનો હેતુ સાદો છે: દરેક નુકસાન એટલું નાનું રાખો કે કોઈ એક ખરાબ પસંદગી તમારો આખો પોર્ટફોલિયો ડુબાડી ન શકે.
2 મિનિટમાં 7% નો નિયમ, exit નું ગણિત અને તેને ઓટોમેટ કેવી રીતે કરવો. हिन्दी में देखें: 7% rule, 2 मिनट में
એક ઉદાહરણમાં 7% નો નિયમ
તમે ₹1,000 માં એક શેર ખરીદો છો. ઓર્ડર મૂકતા પહેલાં જ તમે નક્કી કરી લો છો કે ક્યાં બહાર નીકળશો:
- ₹1,000 તમારો ખરીદ ભાવ
- ₹930 તમારો exit ભાવ (ખરીદ ભાવ × 0.93)
- ₹70 એક શેર પર વધુમાં વધુ નુકસાન
જો ભાવ ₹930 ને અડે, તો તમે વેચી દો. ઉછાળાની રાહ નહીં જોવાની, average down નહીં કરવાનું, અને stop ને નીચે નહીં ખસેડવાનો. આ જ ફોર્મ્યુલા કોઈ પણ ભાવે કામ કરે છે:
| ખરીદ ભાવ | 7% પર exit (× 0.93) | 8% પર exit (× 0.92) |
|---|---|---|
| ₹250 | ₹232.50 | ₹230 |
| ₹1,000 | ₹930 | ₹920 |
| ₹2,400 | ₹2,232 | ₹2,208 |
| ₹5,000 | ₹4,650 | ₹4,600 |
7% નો નિયમ કોણે બનાવ્યો, અને 7% જ કેમ?
આ નિયમ William O'Neil ના પુસ્તક How to Make Money in Stocks અને તેમની CAN SLIM પદ્ધતિમાંથી આવે છે. O'Neil એ ઘણા દાયકાના સૌથી મોટા વિજેતા શેરોનો અભ્યાસ કર્યો. તેમને જોવા મળ્યું કે સાચા પોઈન્ટ પર ખરીદ્યા હોય તો આ શેર ભાગ્યે જ ખરીદ ભાવથી 7–8% થી વધુ નીચે ગયા. જે શેર તેનાથી વધુ ગબડે, તે તમને કંઈક કહી રહ્યો છે: entry વહેલી હતી, શેર દેખાતો હતો તેના કરતાં નબળો હતો, અથવા આખું માર્કેટ પલટી રહ્યું છે.
એટલે 7% કોઈ જાદુ નથી. આ એક એવી રેખા છે જે સારા શેરના રોજબરોજના સામાન્ય ઉતાર-ચઢાવ સહન કરી શકે એટલી પહોળી છે, અને ખોટા પડો તો નુકસાન સસ્તું રહે એટલી સાંકડી છે.
નિયમ પાછળનું ગણિત: નાનાં નુકસાન કેમ મહત્વનાં છે
નુકસાન અને નફો સરખાં નથી હોતાં. પૈસા ગુમાવો ત્યારે, જ્યાંથી શરૂ કર્યું હતું ત્યાં પાછા પહોંચવા માટે બાકી રહેલી રકમ પર વધુ મોટા ટકાનો નફો જોઈએ.
નુકસાન પછી ફરી બરાબર થવા માટે જરૂરી નફો
| પોઝિશન પર નુકસાન | ફરી બરાબર થવા જરૂરી નફો |
|---|---|
| 7% | 7.5% |
| 10% | 11.1% |
| 20% | 25% |
| 33% | 49.3% |
| 50% | 100% |
તમારા આખા એકાઉન્ટ માટે 7% નિયમનો અર્થ
આ નિયમ એક શેર પરનું નુકસાન મર્યાદિત કરે છે. તેનાથી તમારા એકાઉન્ટને કેટલું નુકસાન થાય, તે પોઝિશન કેટલી મોટી છે તેના પર આધાર રાખે છે. ધારો કે દરેક પોઝિશન તમારી મૂડીના 10% છે:
- 10% તમારી મૂડી એક શેરમાં
- 0.7% જો 7% stop લાગે તો એકાઉન્ટનું નુકસાન
- લગભગ 6.8% સતત દસ stop લાગ્યા પછીનું નુકસાન
સતત દસ ખોટા નિર્ણય ખરાબ સમય ગણાય, છતાં તમારી પાસે ટ્રેડ કરવા 93% થી વધુ મૂડી બચે છે. Stop વગર, એક જ શેર 40% પડે તો એકલો તે જ એકાઉન્ટના 4% ખાઈ જાય.
7% નો નિયમ કેવી રીતે વાપરવો, એક પછી એક સ્ટેપ
- ખરીદતા પહેલાં exit નક્કી કરો. ખરીદ ભાવ × 0.93 લખી રાખો (અથવા 8% વાપરતા હો તો × 0.92). જો એટલું નુકસાન સ્વીકારી ન શકો, તો ઓછા શેર ખરીદો.
- ઓર્ડર સાથે જ stop મૂકો. પછીથી નક્કી કરેલા stop સાથે મન સોદાબાજી કરવા લાગે છે.
- ભાવ ત્યાં પહોંચે ત્યારે વેચી દો. આગલી candle ની રાહ નહીં, "બસ એક દિવસ વધુ" નહીં.
- Stop ક્યારેય નીચે ન ખસેડો, અને average down ન કરો. શેર વધે તેમ stop ઉપર ખસેડી શકો: તેને trailing stop કહેવાય.
- દર મહિને તમારા stop ની સમીક્ષા કરો. જે શેરમાંથી stop લાગીને બહાર નીકળ્યા, તેમાંના મોટા ભાગના તરત પાછા ઉપર ગયા હોય, તો stop પહોળો કરતાં પહેલાં તમારી entry જુઓ (બહુ ઉપર ગયેલા શેર ખરીદવા, નબળા માર્કેટમાં ખરીદવું).
7% નિયમના ફાયદા અને ગેરફાયદા
ફાયદા
- દરેક ટ્રેડ શરૂ થાય તે પહેલાં જ નુકસાનની મર્યાદા નક્કી કરે છે
- ટ્રેડિંગના સૌથી અઘરા નિર્ણયમાંથી લાગણીને દૂર કરે છે
- કોઈ પણ ભાવના કોઈ પણ શેર પર લાગુ કરી શકાય એટલો સાદો છે
- ઓટોમેટ કરવો અને backtest કરવો સહેલો છે
મર્યાદાઓ
- સામાન્ય volatility પણ તમને સારા શેરમાંથી stop લગાવીને બહાર કાઢી શકે
- સતત ઘણાં નાનાં નુકસાન સહન કરવાં અઘરાં લાગે
- એક જ નિશ્ચિત ટકાવારી દરેક શેર કેટલો volatile છે તે ધ્યાનમાં લેતી નથી
- લાંબા ગાળાના રોકાણ કે intraday ટ્રેડિંગ માટે નથી
7% નો નિયમ ક્યાં બંધબેસતો નથી
- Intraday ટ્રેડિંગ. Large-cap શેરની આખા દિવસની રેન્જ ઘણી વાર 7% કરતાં ઓછી હોય છે, એટલે 7% stop ભાગ્યે જ લાગે. Intraday ટ્રેડર્સ દિવસની volatility પ્રમાણે stop રાખે છે, સામાન્ય રીતે 0.5–2%.
- Volatile small caps અને crypto. જ્યાં 7% ની હિલચાલ સામાન્ય દિવસ હોય, ત્યાં નિશ્ચિત 7% stop ઘોંઘાટથી જ લાગી જાય. Volatility આધારિત stop, જેમ કે ATR (average true range) નો કોઈ ગુણાંક, આ જ વિચારને દરેક શેર પ્રમાણે ગોઠવે છે.
- લાંબા ગાળાનું રોકાણ અને SIPs. જો તમે વર્ષો સુધી કોઈ index કે basket માં રોકાણ કરો છો, તો તમે જાણીજોઈને drawdowns માંથી પસાર થાઓ છો. 7% stop તમારા લાંબા ગાળાના પ્લાનને ટૂંકા ગાળાના ટ્રેડમાં ફેરવી નાખે.
- Options. Option નું premium થોડી મિનિટોમાં 7% હલી શકે. Options પર stop સામાન્ય રીતે premium પર વધુ પહોળા બેન્ડ સાથે, અથવા underlying ના ભાવ પર રાખવામાં આવે છે.
નિયમનો બીજો ભાગ: 20–25% પર નફો બુક કરવો
O'Neil એ 7–8% stop સાથે નફાનો નિયમ પણ જોડ્યો હતો: મોટા ભાગના વિજેતા શેર 20–25% ઉપર હોય ત્યારે વેચી દો, સિવાય કે શેર અસામાન્ય ઝડપે વધી રહ્યો હોય. બંને નિયમો સાથે મળીને દરેક ટ્રેડ પર જોખમ કરતાં લગભગ ત્રણ ગણું વળતર નક્કી કરે છે.
- 7% એક ટ્રેડ પર વધુમાં વધુ નુકસાન
- 21% સામાન્ય profit target (3 × 7%)
- 25% આ આંકડા પર ખર્ચ પહેલાં break even માટે જરૂરી win rate
આ ગણિત છે, આગાહી નથી: 7% નુકસાન અને 21% નફા પર, એક વિજેતા ટ્રેડ ત્રણ ખોટ વાળા ટ્રેડની ભરપાઈ કરે છે. કોઈ સ્ટ્રેટેજી આટલો hit rate મેળવે છે કે નહીં, તે ટ્રેડ કરતાં પહેલાં જૂના ડેટા પર ચકાસવાની વાત છે.
7% નો નિયમ ઓટોમેટ કેવી રીતે કરવો
આ નિયમ ત્યારે જ કામ કરે જ્યારે દરેક વખતે પાળવામાં આવે, અને શેર પડતો હોય ત્યારે લોકો બરાબર એ જ કામમાં સૌથી નબળા હોય છે. જાતે ચાલતો નિયમ અચકાતો નથી.
મૂડી બચાવવા વિશે મોટું ચિત્ર સમજવા માટે વાંચો algo trading માં risk management અને drawdown ઘટાડવાની સાત રીતો.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
શેરબજારમાં 7% નો નિયમ શું છે?
આ એક stop loss નિયમ છે: જો શેર તમારા ખરીદ ભાવથી 7–8% નીચે જાય, તો તમે તેને વેચી દો, કોઈ અપવાદ વગર. હેતુ એ છે કે દરેક નુકસાન નાનું રહે જેથી તે સહેલાઈથી પાછું મેળવી શકાય.
7% નો નિયમ કોણે બનાવ્યો?
Investor's Business Daily ના સ્થાપક William O'Neil એ તેમના પુસ્તક How to Make Money in Stocks અને CAN SLIM પદ્ધતિ દ્વારા તેને લોકપ્રિય બનાવ્યો.
મારે 7% વાપરવું કે 8%?
બંને ચાલે; O'Neil એ રેન્જ 7–8% બતાવી હતી. વધુ મહત્વનું એ છે કે ખરીદતા પહેલાં આંકડો નક્કી કરો અને તેને વળગી રહો. ઘણા ટ્રેડર્સ શાંત શેર પર 7% અને વધુ volatile શેર પર 8% વાપરે છે.
શું 7% નો નિયમ intraday ટ્રેડિંગ માટે સારો છે?
સામાન્ય રીતે નહીં. મોટા ભાગના large-cap શેર એક દિવસમાં જેટલા હલે છે તેના કરતાં 7% stop વધુ પહોળો છે, એટલે intraday ટ્રેડર્સ દિવસની volatility આધારિત વધુ સાંકડા stop વાપરે છે, ઘણી વાર 0.5–2%.
શું 7% નો નિયમ crypto માં કામ કરે છે?
Crypto મોટા ભાગના શેર કરતાં ઘણું વધુ volatile છે, એટલે નિશ્ચિત 7% stop સામાન્ય ઉતાર-ચઢાવથી જ લાગી જાય. Volatility આધારિત stop, જેમ કે ATR નો કોઈ ગુણાંક, વધુ યોગ્ય છે.
7% stop loss ની ગણતરી કેવી રીતે કરવી?
તમારા ખરીદ ભાવને 0.93 થી ગુણો. ₹1,000 માં ખરીદેલા શેર માટે stop છે ₹1,000 × 0.93 = ₹930. 8% stop માટે 0.92 થી ગુણો.
શું હું 7% નો નિયમ ઓટોમેટ કરી શકું?
હા. Tradetron પર તમે પોઝિશનનો stop loss "LTP ≤ entry ભાવ × 0.93" તરીકે સેટ કરી શકો, જૂના ડેટા પર તેનું backtest કરી શકો, અને સાચા પૈસાથી ટ્રેડ કરતાં પહેલાં તેને Live Offline માં ચલાવી શકો.
