F&O traders साठी Position Sizing: किती lots ट्रेड करायचे

F&O traders साठी position sizing म्हणजे किती lots ट्रेड करायचे हे तुमच्याकडे किती margin आहे यावरून नाही, तर stop लागला तर तुम्ही किती तोटा सहन करायला तयार आहात यावरून ठरवणे. सूत्र सोपे आहे: lots = (capital × risk per trade) ÷ (stop distance × lot size), उत्तर नेहमी खालच्या पूर्ण संख्येत घ्या (round down), आणि उत्तर शून्य आले तर त्या stop वर हा ट्रेड तुमच्या account साठी खूप मोठा आहे.

सलग 15 तोट्यांनंतर: 0.5% प्रति ट्रेड वर account चा सुमारे 93% उरतो, 1% वर 86%, 2% वर 74% आणि 5% वर 46%

entry पेक्षा position size जास्त महत्त्वाचा का

दोन traders एकच NIFTY ट्रेड, एकाच entry आणि एकाच stop सह घेऊ शकतात, आणि तरी वर्षाच्या शेवटी खूप वेगळ्या ठिकाणी पोहोचू शकतात. फरक असतो तो प्रत्येकाने किती lots ट्रेड केले यात. Entry ठरवते की ट्रेड जिंकेल का; position size ठरवतो की तोट्याचा ट्रेड किती महागात पडेल आणि तुम्ही किती काळ टिकू शकाल.

F&O मध्ये हे आणखी ठळक होते. Futures आणि options leveraged असतात, त्यामुळे NIFTY मधली छोटी हालचाल तुमच्या account मध्ये मोठी हालचाल ठरते. आणि F&O lots मध्ये येतो: एक NIFTY lot 65 units चा आणि एक BANK NIFTY lot 30 चा असतो, त्यामुळे तुम्ही contract चा "थोडा कमी" भाग घेऊ शकत नाही.

पायरी 1: प्रति ट्रेड risk ठरवा

प्रति ट्रेड risk म्हणजे stop लागला तर एका ट्रेडवर तुम्ही जास्तीत जास्त किती गमवायला तयार आहात, तुमच्या trading capital च्या टक्केवारीत. बरेच traders 0.5% ते 2% दरम्यान निवडतात. एकच योग्य आकडा नाही, पण तो जितका लहान, तितकी मोठी तोट्यांची मालिका तुम्ही पार करू शकता.

ट्रेडिंगसाठी बाजूला ठेवलेले capital वापरा, तुमची एकूण बचत नाही. आणि account बदलेल तसा पुन्हा हिशोब करा: सध्याच्या balance च्या 1% risk घेतला तर drawdown च्या काळात ट्रेड्स लहान होतात, आणि नुकसानाचा वेग कमी होतो.

पायरी 2: एका lot चा रुपयांतील risk काढा

एका lot चा risk म्हणजे तुमच्या entry पासून stop पर्यंतचे अंतर, points मध्ये, गुणिले lot size. अंतर कसे मोजायचे ते तुम्ही काय ट्रेड करता यावर अवलंबून आहे.

Futures. Stop distance × lot size. 60 पॉइंटचा stop असलेल्या NIFTY futures ट्रेडमध्ये प्रति lot 60 × 65 = ₹3,900 चा risk असतो. 150 पॉइंटचा stop असलेल्या BANK NIFTY futures ट्रेडमध्ये प्रति lot 150 × 30 = ₹4,500 चा risk असतो.

Option buying. तुम्ही गमावू शकता तो जास्तीत जास्त तोटा म्हणजे premium. stop नसेल तर प्रति lot risk म्हणजे संपूर्ण premium × lot size. Premium वर stop असेल तर risk म्हणजे तुमच्या buy price पासून stop पर्यंतचे अंतर. 120 ला विकत घेतलेल्या आणि 80 ला stop असलेल्या NIFTY call मध्ये प्रति lot 40 × 65 = ₹2,600 चा risk असतो; stop शिवाय 120 × 65 = ₹7,800 चा risk असतो.

Option selling. Short option ला नैसर्गिक मर्यादा नसते, त्यामुळे stop च risk ठरवतो. 100 ला विकलेल्या आणि 150 ला stop असलेल्या NIFTY option मध्ये प्रति lot 50 × 65 = ₹3,250 चा risk असतो, जर stop त्याच्या level जवळ fill झाला तर. Gaps आणि वेगवान मार्केटमध्ये तो खूप वाईट किमतीला fill होऊ शकतो, म्हणूनच hedged structure चा size ठरवणे सोपे असते: spread चा कमाल तोटा (strike width − net credit) × lot size असतो, मार्केट काहीही करो.

पायरी 3: भागाकार करा, मग खालच्या पूर्ण संख्येत घ्या

नेहमी खालच्या पूर्ण संख्येत घ्या. "आणखी फक्त एक lot" म्हणून वरची संख्या घेतली की 1% चा नियम हळूच 2% चा नियम होतो.

उत्तर शून्य आले तर प्रामाणिक पर्याय असे आहेत: setup ला अजूनही योग्य वाटेल असा जवळचा stop वापरा, लहान instrument ट्रेड करा, ठरलेल्या तोट्याचे hedged structure वापरा, किंवा ट्रेड सोडून द्या. फक्त या एका ट्रेडसाठी तुमची risk मर्यादा वाढवणे या यादीत नाही.

मोफत position size calculator futures आणि options साठी हा हिशोब करतो; तुमचा lot size टाका आणि तो lots आणि रुपयांतील risk दाखवतो.

Margin म्हणजे risk नाही

पोझिशनसाठी exchange जे मागते ते cover करण्यासाठी तुमचा broker margin block करतो. तो आकडा "मी हा ट्रेड उघडू शकतो का?" याचे उत्तर देतो, "मी किती गमावू शकतो?" याचे नाही.

Hedged option पोझिशनला naked पोझिशनपेक्षा खूप कमी margin लागू शकते, आणि तरीही तिचा तोटा माहीत असलेला, मर्यादित असतो. Naked short option तुमच्या margin मध्ये आरामात बसू शकतो, आणि तरीही gap आल्यावर तुम्ही ठरवलेल्याच्या कितीतरी पट गमावू शकतो. आधी risk वरून size ठरवा, मग margin बसते का ते तपासा. "माझे margin जितके lots घेऊ देते" त्यावरून size ठरवला, तर तुमचा risk तुम्ही exchange च्या नियमांना ठरवू देत आहात.

hedge मुळे option-selling margin कसे कमी होते वरची आमची गाइड margin ची बाजू अधिक सविस्तर समजावते.

सरासरी ट्रेडसाठी नाही, तोट्यांच्या मालिकेसाठी size ठरवा

प्रत्येक स्ट्रॅटेजीमध्ये तोट्यांच्या मालिका येतात, चांगल्या स्ट्रॅटेजीमध्येही. प्रश्न असा आहे की स्ट्रॅटेजीची edge, जर असेल तर, दिसेपर्यंत तुमचे account आणि तुमचा संयम ती मालिका पार करू शकतात का.

खाली पडण्यापेक्षा परत वर येणे कठीण असते. 40% खाली गेलेल्या account ला सुरुवातीच्या जागी परत येण्यासाठी 67% नफा लागतो; 10% खाली गेलेल्याला 11%. तुमची स्वतःची सर्वात वाईट मालिका काय करू शकते ते drawdown calculator ने तपासा, आणि इतर controls साठी drawdown कमी करण्याचे सात मार्ग वाचा.

आणखी तीन मर्यादा, ज्या ठेवायला हव्यात

प्रति ट्रेड risk हा पहिला थर आहे. आणखी तीन मर्यादा एका वाईट दिवसाचा वाईट महिना होण्यापासून थांबवतात:

Volatility नुसार बदल

points मध्ये ठरलेल्या stop चा अर्थ शांत दिवशी आणि जोरदार हालचालीच्या दिवशी वेगळा असतो. काही traders त्याऐवजी volatility वरून stop ठरवतात, उदाहरणार्थ ATR (average true range) च्या काही पट, आणि size त्यानुसार बदलू देतात: volatile दिवशी मोठा stop म्हणजे कमी lots, त्यामुळे रुपयांतील risk तेवढाच राहतो.

नियम बदलत नाही: प्रति ट्रेड रुपयांतील risk ठरलेलाच राहतो, आणि बदलते ती lots ची संख्या.

तुम्ही अनेक strategies चालवण्यासाठी plans ची तुलना करत असाल, तर pricing page वर प्रत्येक plan मध्ये काय मिळते ते दिलेले आहे. एकूण चित्रासाठी algo trading मधील risk management वरची आमची गाइड वाचा.

Futures आणि options मधील ट्रेडिंगमध्ये मोठ्या तोट्याचा धोका असतो. या लेखातील capital, prices आणि lot संख्या हिशोबाची उदाहरणे आहेत, शिफारसी नाहीत.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

F&O ट्रेडिंगमध्ये position sizing म्हणजे काय?

किती lots ट्रेड करायचे हे असे ठरवणे की stop लागला तर तुम्ही आधीच निवडलेल्या ठरावीक रकमेपेक्षा जास्त गमावणार नाही. lots ची संख्या तुमच्या risk मर्यादेवरून आणि stop वरून येते, margin वरून नाही.

Futures साठी position size कसा काढायचा?

तुम्ही गमवायला तयार असलेली रुपयांतील रक्कम एका lot च्या risk ने भागा, म्हणजे points मधील stop distance गुणिले lot size. ₹5,000 risk आणि NIFTY futures वर 60 पॉइंट stop साठी: 5,000 ÷ (60 × 65) = 1.28, म्हणजे 1 lot.

प्रति ट्रेड किती risk घ्यावा?

बरेच traders एका ट्रेडवर त्यांच्या trading capital च्या 0.5% ते 2% risk घेतात. जितका कमी तितका सुरक्षित: 1% प्रति ट्रेड वर सलग दहा तोटे झाले तर account चे सुमारे 10% जातात; 5% वर सुमारे 40%.

Option selling पोझिशनचा size कसा ठरवायचा?

Premium वर stop ठेवा आणि तुमच्या sale price पासून stop पर्यंतचे अंतर गुणिले lot size यावरून size ठरवा. लक्षात ठेवा की short option gap मुळे stop च्या पलीकडे जाऊ शकतो, त्यामुळे spread किंवा iron condor सारख्या hedged structure चा, ज्याचा कमाल तोटा माहीत असतो, size सुरक्षितपणे ठरवणे सोपे असते.

माझ्या ट्रेड्सचा size margin वरून ठरवावा का?

नाही. Margin सांगते की तुम्ही पोझिशन उघडू शकता का; तुम्ही किती गमावू शकता हे ते सांगत नाही. आधी प्रति ट्रेड risk वरून size ठरवा, मग लागणारे margin तुमच्या account मध्ये बसते का ते तपासा.

एक lot च माझ्या risk मर्यादेपेक्षा जास्त असेल तर?

तर त्या stop वर हा ट्रेड तुमच्या account मध्ये बसत नाही. setup ला अजूनही योग्य असा जवळचा stop वापरा, लहान instrument ट्रेड करा, ठरलेल्या तोट्याचे hedged structure वापरा, किंवा ट्रेड सोडून द्या.